Í Morgunblaðinu í gær 8. júlí getur að líta tvær greinar sem virðast vera skrifaðar af yfirvegun og skynsemi. Í þeim lýsa Grímur Grímsson þingmaður og Sigurður Sigurðsson byggingarverkfræðingur þeirri skoðun að skynsamlegt sé fyrir þjóðina að fallast á tillöguna, sem borin verður undir atkvæði landsmanna í ágúst. Verði það gert muni þjóðin fá að vita hvaða kostir muni bjóðast henni í væntanlegu efni samnings um aðildina að Evrópusambandinu, sem Íslendingar geti samþykkt eða fellt í þjóðaratkvæðagreiðslu eftir að hann hefur verið gerður.
Efni þessara tveggja blaðagreina viðist vera skynsamlegt á ytra borði. Samt felur hún í sér að væntanleg drög að samningi muni óhjákvæmilega fela í sér efnisatriði sem við getum aldrei samþykkt. Nóg er að hlusta á stórgóða ræðu Ólafs Ragnars Grímssonar þar sem hann m.a. telur upp ýmis slík atriði sem sambandið muni aldrei geta látið eftir okkur. Meðal þess sem hann nefnir er að sambandið muni vitaskuld ekki geta boðið okkur áhrif á ákvarðanir þess í framtíðinni. Sýndi hann fram á að þessi áhrif okkar muni ekki geta orðið meiri en 0,1%. Í ræðunni nefnir hann fleiri atriði sem eru sama marki brennd.
Verði tillagan í ágúst samþykkt mun hún leiða til stórfelldra útgjalda íslenska ríkins við gerð samningsdraga við sambandið um aðild að því. Samkvæmt framansögðu munum við aldrei geta samþykkt efnisatriði sem Evrópusambandið hlýtur að setja sem skilyrði fyrir aðild okkar, nema menn t.d. haldi að okkur verði fengið áhrifavald í sambandinu langt fram yfir það sem unnt yrði að ákveða í réttu hlutfalli við stærð okkar í samanburði við stærð annarra þjóða. Í þessu myndi þá felast hreint framsal á fullveldi þjóðarinnar, þannig að myndum ekki lengur geta talist sjálfstæð þjóð. Ólafur lýsti í ræðu sinni baráttu sem við háðum til að öðlast fullveldi og þau ótrúlegu lífsgæði sem við höfum öðlast við heimtu þess. Því verður ekki trúað að þjóðin vilji afsala fullveldinu á þann hátt sem óhjákvæmilega myndi leiða af þessari samningsgerð.
Hvers vegna eigum við að eyða milljörðum króna í kostnað við að undirbúa samning sem við getum aldrei samþykkt?
Jón Steinar Gunnlaugsson lögfræðingur