Í gær (7. apríl) birti ég hér á síðunni hugleiðingu um endurminningu sem mér
finnst að hafi skipt meginmáli fyrir myndun þeirra skoðana í stjórnmálum og
raunar um æskilega hætti í daglegu lífi manna sem ég síðan hef haft.
Niðurstaðan er líklega sú að fáir sem hlýddu á erindi mín hafi munað mikið af
því sem sagt var, þannig að það entist þeim. Það gerði líklega aðeins sá sem
talaði! Ég held að málum sé oft svona farið. Til dæmis græddi ég mikið á því að
kenna við háskólana og fólst það ekki síst í þeirri vinnu sem ég lagði í
undirbúninginn. Vonandi hefur eitthvað líka setið eftir hjá nemendunum.
Kennsla hefur að mínu mati fyrst og fremst þann tilgang að vekja áhuga
nemenda á viðfangsefninu þannig að þeir verði tilbúnir til að leggja sig sjálfir
eftir námsefninu.
Það er að mínum dómi afar mikils virði fyrir einstaklinga að tileinka sér það
sem við stundum köllum lífsskoðun. Þá á ég við afstöðu til lífsins sem ræðst af
grunnhugmyndum um hvað sé skynsamlegt og hvað leiði til mests velfarnaðar í
lífi einstaklinga en þó kannski umfram allt hvað teljist vera rétt og hvað rangt út
frá málefnalegum sjónarmiðum eingöngu og þeim siðferðislegu og lagalegu
viðhorfum sem viðkomandi hefur. Þegar tekin er afstaða til mála verða menn að
skilja að hagsmunir, sem þeir sjálfir kunna að hafa eða hafa samúð með, mega
ekki valda frávikum frá því sem rétt er samkvæmt þeim meginsjónarmiðum sem
þeir hafa tileinkað sér og sett í öndvegi í lífi sínu.
Í skáldsögunni Undirstaðan, eftir þann merka höfund Ayn Rand, sagði frá
tveimur tíu ára börnum tala saman um hvað þau hygðust gera í lífinu. Annað
þeirra, drengur, svaraði spurningu um hvað hann ætlaði að gera með orðunum.
„Það sem er rétt.“ Ekki flókið!
Jón Steinar Gunnlaugsson lögfræðingur