{"id":929,"date":"2025-08-05T05:00:00","date_gmt":"2025-08-05T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/jonsteinar.is\/?p=929"},"modified":"2025-08-05T05:00:00","modified_gmt":"2025-08-05T05:00:00","slug":"framsal-a-fullveldi-thjodar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/2025\/08\/05\/framsal-a-fullveldi-thjodar\/","title":{"rendered":"Framsal \u00e1 fullveldi \u00fej\u00f3\u00f0ar"},"content":{"rendered":"\n<p>Segja m\u00e1 a\u00f0 sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isbar\u00e1ttu \u00cdslands hafi loki\u00f0 1. desember \u00e1ri\u00f0 1918, \u00feegar samningar n\u00e1\u00f0ust vi\u00f0 Danm\u00f6rku um fullveldi \u00cdslands og svonefndur sambandslagasamningur var l\u00f6gtekinn \u00ed b\u00e1\u00f0um l\u00f6ndunum. \u00cdsland var \u00fe\u00e1 or\u00f0i\u00f0 fullvalda og sj\u00e1lfst\u00e6tt r\u00edki, eftir langa bar\u00e1ttu forv\u00edgismaanna \u00fej\u00f3\u00f0arinnar fyrir \u00feeirri st\u00f6\u00f0u.<\/p>\n\n\n\n<p>Fullveldi \u00fej\u00f3\u00f0ar merkir a\u00f0 h\u00fan nj\u00f3ti stj\u00f3rnskipulegs sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0is; me\u00f0 \u00f6\u00f0rum or\u00f0um a\u00f0 valdi\u00f0 til a\u00f0 taka \u00e1kvar\u00f0anir um m\u00e1lefni hennar s\u00e9 hj\u00e1 innlendum stofnunum og a\u00f0ilum sem s\u00e6ki valdi\u00f0 a\u00f0eins til \u00fej\u00f3\u00f0arinnar sj\u00e1lfrar og ekkert anna\u00f0. \u00deetta gildir um alla \u00fe\u00e6tti fullveldisins, hvort sem um r\u00e6\u00f0ir lagasetningu, stj\u00f3rns\u00fdslu e\u00f0a d\u00f3ms\u00fdslu. V\u00edsast h\u00e9r til 2. gr. stj\u00f3rnarskr\u00e1rinnar sem og annarra \u00e1kv\u00e6\u00f0a hennar.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00fa er tekist \u00e1 um hvort \u00cdsland eigi a\u00f0 gerast a\u00f0ili a\u00f0 Evr\u00f3pusambandinu. Sl\u00edkri a\u00f0ild myndi felast framsal \u00e1 veigamiklum \u00fe\u00e1ttum \u00ed fullveldi \u00fej\u00f3\u00f0arinnar. Sumir \u00e1hugamenn um \u00feessa a\u00f0ild hafa vilja\u00f0 gera l\u00edti\u00f0 \u00far \u00feessu og segjast telja \u00feetta ekkert fr\u00e1brug\u00f0i\u00f0 \u00f6\u00f0rum millir\u00edkjasamningum sem \u00cdsland er a\u00f0ili a\u00f0. \u00deetta f\u00e6r ekki sta\u00f0ist.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dea\u00f0 er au\u00f0vita\u00f0 ekkert rangt vi\u00f0 a\u00f0 gera samninga vi\u00f0 \u00f6nnur r\u00edki. Ef sl\u00edkir samningar fela \u00fea\u00f0 hins vegar \u00ed s\u00e9r a\u00f0 lagasetningarvaldi\u00f0 s\u00e9 f\u00e6rt til erlendra stofnana felst \u00ed \u00fev\u00ed framsal \u00e1 fullveldi \u00feeirrar \u00fej\u00f3\u00f0ar sem \u00ed hlut \u00e1, \u00fev\u00ed valdi\u00f0 til a\u00f0 setja l\u00f6g \u00ed landinu telst, eins og \u00e1\u00f0ur sag\u00f0i, til fullveldis \u00feess. \u00dea\u00f0 br\u00fdtur a\u00f0 auki gegn stj\u00f3rnarskr\u00e1 okkar a\u00f0 framselja lagasetningarvaldi\u00f0 me\u00f0 \u00feeim h\u00e6tti sem sem h\u00e9r er tekist \u00e1 um. Vilji menn gera \u00fea\u00f0 ver\u00f0ur fyrst a\u00f0 breyta stj\u00f3rnarskr\u00e1nni. \u00dea\u00f0 er eins og sumir vilji ekki skilja \u00feetta heldur tala bara um \u00feessa a\u00f0ild sem venjulegan millir\u00edkjasamning. Vi\u00f0 \u00e6ttum a\u00f0 reyna a\u00f0 kalla hlutina r\u00e9ttum n\u00f6fnum. \u00dea\u00f0 er til \u00feess falli\u00f0 a\u00f0 auka l\u00edkurnar \u00e1 a\u00f0 vi\u00f0 skiljum hva\u00f0 vi\u00f0 erum a\u00f0 tala um.<\/p>\n\n\n\n<p><em>J\u00f3n Steinar Gunnlaugsson l\u00f6gfr\u00e6\u00f0ingur<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Segja m\u00e1 a\u00f0 sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isbar\u00e1ttu \u00cdslands hafi loki\u00f0 1. desember \u00e1ri\u00f0 1918, \u00feegar samningar n\u00e1\u00f0ust vi\u00f0 Danm\u00f6rku um fullveldi \u00cdslands og svonefndur sambandslagasamningur var l\u00f6gtekinn \u00ed b\u00e1\u00f0um l\u00f6ndunum. \u00cdsland var \u00fe\u00e1 or\u00f0i\u00f0 fullvalda og sj\u00e1lfst\u00e6tt r\u00edki, eftir langa bar\u00e1ttu forv\u00edgismaanna \u00fej\u00f3\u00f0arinnar fyrir \u00feeirri st\u00f6\u00f0u. Fullveldi \u00fej\u00f3\u00f0ar merkir a\u00f0 h\u00fan nj\u00f3ti stj\u00f3rnskipulegs sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0is; me\u00f0 \u00f6\u00f0rum or\u00f0um a\u00f0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-929","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/929","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=929"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/929\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":930,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/929\/revisions\/930"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=929"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=929"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=929"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}