{"id":886,"date":"2025-06-02T04:02:57","date_gmt":"2025-06-02T04:02:57","guid":{"rendered":"https:\/\/jonsteinar.is\/?p=886"},"modified":"2025-06-04T04:03:30","modified_gmt":"2025-06-04T04:03:30","slug":"forraedishyggja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/2025\/06\/02\/forraedishyggja\/","title":{"rendered":"Forr\u00e6\u00f0ishyggja"},"content":{"rendered":"\n<p>Flestir \u00cdslendingar kannast vi\u00f0 alkunnar sk\u00fdringar \u00e1 hugt\u00f6kunum forr\u00e6\u00f0is- e\u00f0a forsj\u00e1rhyggju. \u00deessi hugt\u00f6k eru notu\u00f0 um \u00fe\u00e1 h\u00e1ttsemi yfirvalda a\u00f0 taka fram fyrir hendurnar \u00e1 almennum borgurum og setja \u00e1 einn e\u00f0a annan h\u00e1tt skor\u00f0ur vi\u00f0 frj\u00e1lsum ath\u00f6fnum \u00feeirra. Meginhugsunin \u00ed forr\u00e6\u00f0ishyggju er s\u00fa a\u00f0 almennir borgarar s\u00e9u almennt ekki f\u00e6rir um a\u00f0 hugsa skynsamlega e\u00f0a r\u00f6kr\u00e9tt um eigin hagsmuni. \u00deess vegna \u00feurfi a\u00f0 stj\u00f3rna og st\u00fdra ath\u00f6fnum \u00feeirra me\u00f0 valdbo\u00f0i til a\u00f0 tryggja a\u00f0 \u00feeir fari s\u00e9r ekki a\u00f0 vo\u00f0a e\u00f0a geri ekki eitthva\u00f0 sem yfirv\u00f6ldin telja a\u00f0 yr\u00f0i \u00feeim e\u00f0a \u00f6\u00f0rum samborgurum til ska\u00f0a.<\/p>\n\n\n\n<p>Hugtaki\u00f0 forr\u00e6\u00f0ishyggja er \u00feannig gjarnan nota\u00f0 um stj\u00f3rnm\u00e1lastefnur sem vilja hafa r\u00edkisvaldi\u00f0 sterkt, lagabo\u00f0 m\u00f6rg og athafnafrelsi einstaklinga takmarka\u00f0 me\u00f0an r\u00edkisvaldi\u00f0 tekur \u00e1kvar\u00f0anir fyrir f\u00f3lki\u00f0 og stendur \u00ed framkv\u00e6mdum \u00feess. \u00deessu fylgir \u00e1vallt mikil skattheimta \u00fev\u00ed handhafar r\u00edkisvaldsins \u00feurfa peninga til a\u00f0 geta haft r\u00e1\u00f0in af f\u00f3lkinu. Hugtaki\u00f0 er nota\u00f0 um \u00fdmsar stj\u00f3rnm\u00e1lastefnur b\u00e6\u00f0i til h\u00e6gri (t.d. \u00edhaldsstefnu, eins og sumir vilja meina), fyrir mi\u00f0ju (kristilega dem\u00f3krata) og til vinstri (s\u00f3s\u00edalisma, nasisma og fasisma). Lengst gengur \u00feetta \u00ed r\u00edkjum sem vilja r\u00e1\u00f0a mannlegri breytni. Jafna\u00f0armannaflokkar, t.d. \u00e1 Nor\u00f0url\u00f6ndum, segjast vilja beita forr\u00e6\u00f0ishyggju vegna \u00feess a\u00f0 a\u00f0 \u00feeir vilja tryggja me\u00f0 valdbo\u00f0i a\u00f0 allir f\u00e1i sem jafnastan hluta af g\u00e6\u00f0um samf\u00e9lagsins. \u00deessi vi\u00f0leitni gengur lengst \u00ed r\u00edkjum sem vi\u00f0 kennum vi\u00f0 alr\u00e6\u00f0ishyggju (t.d. r\u00edki komm\u00fanismans). \u00de\u00e1 er hugtaki\u00f0 einnig nota\u00f0 utan stj\u00f3rnm\u00e1lanna \u00ed \u00feeim almenna skilningi a\u00f0 einstaklingur sem a\u00f0hyllist forr\u00e6\u00f0ishyggju leitist vi\u00f0 a\u00f0 hugsa fyrir anna\u00f0 f\u00f3lk, enda \u00e1 \u00feeirri sko\u00f0un a\u00f0 f\u00f3lk s\u00e9 almennt ekki f\u00e6rt um \u00fea\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p>Vi\u00f0 segjum flest \u00e1 tyllid\u00f6gum a\u00f0 vi\u00f0 viljum a\u00f0hyllast frelsi einstaklinga til a\u00f0 r\u00e1\u00f0a s\u00e9r sj\u00e1lfir og taka \u00feannig \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 sj\u00e1lfum s\u00e9r. Sl\u00edk skipan s\u00e9 best til \u00feess fallin a\u00f0 hvetja menn til frumkv\u00e6\u00f0is \u00ed eigin m\u00e1lum og stu\u00f0la \u00feannig a\u00f0 l\u00edfshamingju \u00feeirra. \u00c1 \u00feessum grundvelli \u00e6ttum vi\u00f0 af fremsta megni a\u00f0 for\u00f0ast forr\u00e6\u00f0ishyggju \u00feeirra sem vi\u00f0 h\u00f6fum vali\u00f0 til a\u00f0 fara me\u00f0 r\u00edkisvald. H\u00fan er a\u00f0 minum d\u00f3mi allt of r\u00e1\u00f0andi \u00ed landi okkar.<\/p>\n\n\n\n<p><em>J\u00f3n Steinar Gunnlaugsson l\u00f6gfr\u00e6\u00f0ingur<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Flestir \u00cdslendingar kannast vi\u00f0 alkunnar sk\u00fdringar \u00e1 hugt\u00f6kunum forr\u00e6\u00f0is- e\u00f0a forsj\u00e1rhyggju. \u00deessi hugt\u00f6k eru notu\u00f0 um \u00fe\u00e1 h\u00e1ttsemi yfirvalda a\u00f0 taka fram fyrir hendurnar \u00e1 almennum borgurum og setja \u00e1 einn e\u00f0a annan h\u00e1tt skor\u00f0ur vi\u00f0 frj\u00e1lsum ath\u00f6fnum \u00feeirra. Meginhugsunin \u00ed forr\u00e6\u00f0ishyggju er s\u00fa a\u00f0 almennir borgarar s\u00e9u almennt ekki f\u00e6rir um a\u00f0 hugsa skynsamlega [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-886","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/886","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=886"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/886\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":887,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/886\/revisions\/887"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=886"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=886"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=886"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}