{"id":805,"date":"2025-05-15T05:36:57","date_gmt":"2025-05-15T05:36:57","guid":{"rendered":"https:\/\/jonsteinar.is\/?p=805"},"modified":"2025-05-26T05:38:17","modified_gmt":"2025-05-26T05:38:17","slug":"gafnamerki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/2025\/05\/15\/gafnamerki\/","title":{"rendered":"G\u00e1fnamerki"},"content":{"rendered":"\n<p id=\"viewer-2lijm931\">G\u00e1fnamerki: gott a\u00f0 \u00feegja,<br>glotta a\u00f0 \u00fev\u00ed, sem a\u00f0rir segja,<br>hafa spekingssvip \u00e1 s\u00e9r,<br>aldrei vi\u00f0tals vir\u00f0a neina,<br>vir\u00f0ast hugsa margt, en leyna<br>\u00fev\u00ed, sem raunar ekkert er.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"viewer-br31435\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;\u2014 Guttormur J. Guttormsson<\/p>\n\n\n\n<p id=\"viewer-kgu4r38\">\u00c9g l\u00e9t af st\u00f6rfum sem d\u00f3mari vi\u00f0 H\u00e6star\u00e9tt hausti\u00f0 2012.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p id=\"viewer-40y9642\">Segja m\u00e1 a\u00f0 megintilgangur minn me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 h\u00e6tta hafi veri\u00f0 l\u00f6ngun m\u00edn og kannski \u00fe\u00f6rf \u00e1 a\u00f0 geta fjalla\u00f0 um d\u00f3mst\u00f3linn \u00e1 opinberum vettvangi til \u00feess a\u00f0 \u201eberja \u00ed brestina\u201c en a\u00f0 m\u00ednum d\u00f3mi var br\u00fdn \u00fe\u00f6rf \u00e1 a\u00f0 gera \u00fea\u00f0. \u00c9g haf\u00f0i kynnst starfsemi \u00feessa \u00e6\u00f0sta og \u00fe\u00fd\u00f0ingarmesta d\u00f3mst\u00f3ls \u00fej\u00f3\u00f0arinnar \u201einnan fr\u00e1\u201c ef svo m\u00e1 segja og \u00fe\u00f3ttist vita hva\u00f0 \u00e9g s\u00f6ng \u00feegar \u00e9g fjalla\u00f0i um einstaka \u00fe\u00e6tti \u00ed starfsemi hans. Fyrsta b\u00f3k m\u00edn um \u00feetta kom \u00fat \u00e1 \u00e1rinu 2013 \u201eVeikbur\u00f0a H\u00e6stir\u00e9ttur\u201c og ger\u00f0i \u00e9g \u00fear grein fyrir \u00fe\u00fd\u00f0ingarmestu breytingunum sem \u00e9g taldi a\u00f0 gera \u00feyrfti \u00e1 skipulagi d\u00f3mst\u00f3lsins og vinnubr\u00f6g\u00f0um hans. Till\u00f6gur m\u00ednar voru vel r\u00f6kstuddar og \u00edtarleg grein var ger\u00f0 fyrir \u00fe\u00f6rfinni \u00e1 a\u00f0 hrinda \u00feeim \u00ed framkv\u00e6md.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"viewer-9ydbe45\">\u00c9g var\u00f0 fyrir vonbrig\u00f0um me\u00f0 \u00fe\u00e6r vi\u00f0t\u00f6kur sem b\u00f3kin f\u00e9kk \u00e1 almennum vettvangi. L\u00edtt var r\u00e6tt um alvarlega gagnr\u00fdni m\u00edna \u00e1 H\u00e6star\u00e9tt \u00cdslands, \u00fe\u00f3 a\u00f0 \u00e9g h\u00e9ldi \u00e1fram a\u00f0 hvetja menn til d\u00e1\u00f0a, m.a. me\u00f0 meiri skrifum. \u00dea\u00f0 var eins og \u00fej\u00f3\u00f0in v\u00e6ri dofin gagnvart d\u00f3mst\u00f3lnum. \u00c9g v\u00edsa\u00f0i einhvers sta\u00f0ar til N\u00f3belsk\u00e1ldsins um tilhneigingu \u00cdslendinga til a\u00f0 stunda \u201eor\u00f0heingilsh\u00e1tt\u201c og tala bara um \u201etitl\u00edngask\u00edt\u201c \u00feegar r\u00e6\u00f0a \u00fearf alvarleg m\u00e1l. M\u00e9r finnst \u00feetta \u00e1stand hafa veri\u00f0 vi\u00f0varandi og enn\u00fe\u00e1 s\u00e9 br\u00fdn \u00fe\u00f6rf \u00e1 endurb\u00f3tum. M.a. ger\u00f0i Al\u00feingi a\u00f0 kr\u00f6fu d\u00f3maranna breytingu \u00e1 l\u00f6gum um H\u00e6star\u00e9tt og f\u00e9kk r\u00e9ttinum sj\u00e1lfun svo gott sem alr\u00e6\u00f0isvald um skipun n\u00fdrra d\u00f3mara. \u00dea\u00f0 var miki\u00f0 \u00f3\u00feurftaverk. Vi\u00f0 d\u00f3mst\u00f3linn stofna\u00f0ist vi\u00f0 \u00feetta eins konar kl\u00edka sem herti ska\u00f0leg \u00e1hrif s\u00edn \u00e1 starfseminni. \u00cd \u00feessu nutu d\u00f3mararnir fulltingis l\u00f6gfr\u00e6\u00f0inga sem st\u00f6rfu\u00f0u utan d\u00f3mst\u00f3lsins en s\u00f3ru sig \u00ed valdamikinn h\u00f3pinn.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"viewer-ukl8i49\">\u00c1 s\u00ed\u00f0ustu \u00e1rum hefur ekki veri\u00f0 fjalla\u00f0 a\u00f0 r\u00e1\u00f0i um verk H\u00e6star\u00e9ttar opinberlega og \u00fe\u00e1 s\u00edst \u00e1 gagnr\u00fdninn h\u00e1tt. Engu er l\u00edkara en a\u00f0 \u00feeir, sem gerst \u00e6ttu um a\u00f0 vita, \u00f3ttist d\u00f3mst\u00f3linn. M\u00e1lflutningsmennirnir eru hr\u00e6ddir um hagsmuni skj\u00f3lst\u00e6\u00f0inga sinna \u00ed \u00f3d\u00e6mdum m\u00e1lum og l\u00f6gfr\u00e6\u00f0ingar, sem hyggja \u00e1 frama innan d\u00f3mskerfisins, halda l\u00edka a\u00f0 s\u00e9r h\u00f6ndum. \u00deeir vita a\u00f0 til \u00feess a\u00f0 n\u00e1 sl\u00edkum frama ver\u00f0a \u00feeir a\u00f0 koma s\u00e9r vel vi\u00f0 valdah\u00f3pinn sem stj\u00f3rnar d\u00f3mskerfinu, me\u00f0al annars vali n\u00fdrra d\u00f3mara, en \u00fear eru d\u00f3marar vi\u00f0 H\u00e6star\u00e9tt \u00e1hrifamestir.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"viewer-8n8zi52\">N\u00fdjasta d\u00e6mi\u00f0, skylt \u00feessu, er \u00feegar n\u00faverandi d\u00f3msm\u00e1lar\u00e1\u00f0herra hafna\u00f0i a\u00f0 kr\u00f6fu sj\u00e1lfra d\u00f3maranna till\u00f6gum um a\u00f0 f\u00e6kka \u00feeim, \u00fe\u00f3 a\u00f0 umfangi\u00f0 \u00e1 starfseminni hef\u00f0i minnka\u00f0 verulega vi\u00f0 stofnun Landsr\u00e9ttar og r\u00edkisstj\u00f3rnin g\u00e6fi \u00fat yfirl\u00fdsingar um nau\u00f0synlegan sparna\u00f0 \u00ed r\u00edkisrekstri. N\u00fana geta verklitlir d\u00f3mararnir sinnt aukast\u00f6rfum og dr\u00fdgt tekjur s\u00ednar verulega. Hefur \u00edslenska r\u00edki\u00f0 meira a\u00f0 segja fengi\u00f0 \u00feeim sl\u00edk st\u00f6rf \u00ed hendur. \u00deetta \u00feekktist ekki \u00e1\u00f0ur.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"viewer-rxpfk55\">Kannski l\u00fdsir \u00feagnarhj\u00fapurinn sem umluki\u00f0 hefur H\u00e6star\u00e9tt \u00cdslands s\u00e9r vel \u00ed opinberri umfj\u00f6llun a\u00f0 undanf\u00f6rnu \u00feegar minnst hefur veri\u00f0 \u00e1 \u00fe\u00f6rfina fyrir a\u00f0 f\u00e6kka sitjandi d\u00f3murum. Hugsanlega vill d\u00f3msm\u00e1lar\u00e1\u00f0herra ekki styggja d\u00f3msvaldi\u00f0 af \u00f3tta vi\u00f0 a\u00f0 \u00fea\u00f0 ver\u00f0i ekki r\u00e1\u00f0herranum hli\u00f0hollt \u00ed framt\u00ed\u00f0inni, enda hafa H\u00e6star\u00e9ttard\u00f3mararnir or\u00f0i\u00f0 berir a\u00f0 gr\u00f3fri misnotkun valds \u00ed emb\u00e6ttisf\u00e6rslum s\u00ednum eins og \u00e9g rek h\u00e9r a\u00f0 ne\u00f0an. Svo g\u00e6ti veri\u00f0 a\u00f0 sumir l\u00f6gfr\u00e6\u00f0ingar vilji hafa sitjandi d\u00f3mara g\u00f3\u00f0a \u00ed von um a\u00f0 eiga meiri m\u00f6guleika \u00e1 a\u00f0 f\u00e1 skipun \u00ed emb\u00e6tti vi\u00f0 d\u00f3minn \u00feegar skipa \u00fearf n\u00fdja d\u00f3mara \u00ed framt\u00ed\u00f0inni.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"viewer-sgppr58\">\u00deegar \u00e9g hef skrifa\u00f0 b\u00e6kur m\u00ednar um r\u00e9ttinn, hef \u00e9g velt \u00fev\u00ed vandlega fyrir m\u00e9r hvort \u00e9g \u00e6tti a\u00f0 sk\u00fdra fr\u00e1 \u00f3tr\u00falegri atbur\u00f0ar\u00e1s \u00ed tengslum vi\u00f0 skipun m\u00edna \u00ed emb\u00e6tti d\u00f3mara vi\u00f0 H\u00e6star\u00e9tt \u00e1 \u00e1rinu 2004. \u00dear haf\u00f0i framfer\u00f0i n\u00e6r allra starfandi d\u00f3mara vi\u00f0 r\u00e9ttinn veri\u00f0 me\u00f0 \u00feeim h\u00e6tti a\u00f0 afar \u00e1m\u00e6lisvert hlaut a\u00f0 teljast. \u00deeir brutu gegn l\u00f6gum \u00e1 \u00feann veg a\u00f0 tv\u00edm\u00e6lalaust var\u00f0a\u00f0i vi\u00f0 almenn hegningarl\u00f6g, \u00fear sem kve\u00f0i\u00f0 er \u00e1 um refsin\u00e6mi \u00feess a\u00f0 misfara me\u00f0 opinbert vald (sj\u00e1 xiv. kafla laganna t.d. 130. gr.). \u00deetta ger\u00f0u \u00feeir \u00ed \u00fev\u00ed skyni a\u00f0 hindra skipun m\u00edna \u00ed r\u00e9ttinn. \u00cd huga m\u00e9r t\u00f3kust annars vegar \u00e1 hagsmunir af \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0in g\u00e6ti bori\u00f0 traust til \u00e6\u00f0sta d\u00f3mst\u00f3ls s\u00edns og svo hins vegar hagsmunir af \u00fev\u00ed a\u00f0 reyna a\u00f0 hindra misnotkun r\u00edkisvalds \u00e1 \u00e6\u00f0stu st\u00f6\u00f0um \u00ed framt\u00ed\u00f0inni. M\u00e9r var og er au\u00f0vita\u00f0 vel lj\u00f3st hversu \u00fe\u00fd\u00f0ingarmiki\u00f0 \u00fea\u00f0 er a\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0in geti bori\u00f0 traust til d\u00f3mst\u00f3lsins. Hef\u00f0in hefur veri\u00f0 s\u00fa a\u00f0 \u00feegja til a\u00f0 reyna a\u00f0 vernda \u00feetta traust.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"viewer-glu4w61\">\u00c9g komst a\u00f0 \u00feeirri ni\u00f0urst\u00f6\u00f0u a\u00f0 traust m\u00e6tti ekki byggjast \u00e1 van\u00feekkingu \u00e1 vondum verkum. \u00dea\u00f0 yr\u00f0i a\u00f0 byggjast \u00e1 \u00feekkingu \u00e1 g\u00f3\u00f0um verkum. \u00de\u00f6gn um misgj\u00f6r\u00f0ir og misnotkun valds er einungis til \u00feess fallin a\u00f0 festa sl\u00edka h\u00e1ttsemi \u00ed sessi. S\u00e1 sem kemst upp me\u00f0 a\u00f0 misnota vald sitt vegna \u00feess a\u00f0 enginn talar um \u00fea\u00f0 er l\u00edklegur til a\u00f0 endurtaka sl\u00edkt h\u00e1tterni. Ni\u00f0ursta\u00f0a m\u00edn var\u00f0 \u00fev\u00ed s\u00fa a\u00f0 segja fr\u00e1 atbur\u00f0ar\u00e1sinni. Er fr\u00e1s\u00f6gn m\u00edna a\u00f0 finna \u00ed 13. og \u00fe\u00f3 einkum 14. kafla b\u00f3kar minnar \u201e\u00cd krafti sannf\u00e6ringar\u201c, sem kom \u00fat \u00e1 \u00e1rinu 2014. \u00c9g \u00e1tti \u00ed barnaskap m\u00ednum von \u00e1 a\u00f0 fr\u00e1s\u00f6gnin myndi valda miklu fja\u00f0rafoki, b\u00e6\u00f0i \u00ed fj\u00f6lmi\u00f0lum og einnig me\u00f0al \u00e6\u00f0stu valdsmanna \u00fej\u00f3\u00f0arinnar \u00ed r\u00edkisstj\u00f3rn og \u00e1 l\u00f6ggjafarsamkundunni. Atvikin sem \u00e9g l\u00fdsti voru a\u00f0 v\u00edsu nokku\u00f0 komin til \u00e1ra sinna, \u00fear sem \u00feau \u00e1ttu s\u00e9r sta\u00f0 um 10 \u00e1rum \u00e1\u00f0ur en b\u00f3k m\u00edn kom \u00fat. Allt a\u00f0 einu hlutu allir \u00e1byrgir menn a\u00f0 sj\u00e1 a\u00f0 \u00e1tta af n\u00edu d\u00f3murum vi\u00f0 H\u00e6star\u00e9tt h\u00f6f\u00f0u broti\u00f0 gr\u00f3flega gegn lagaskyldum s\u00ednum; meira a\u00f0 segja \u00feannig a\u00f0 refsingu hef\u00f0i \u00e1tt a\u00f0 var\u00f0a.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"viewer-mo6ot64\">\u00dev\u00ed mi\u00f0ur tel \u00e9g mig hafa or\u00f0i\u00f0 vitni a\u00f0 sl\u00e6mum d\u00f3maraverkum, b\u00e6\u00f0i me\u00f0an \u00e9g enn starfa\u00f0i sj\u00e1lfur vi\u00f0 d\u00f3mst\u00f3linn og ekki s\u00ed\u00f0ur eftir a\u00f0 \u00e9g l\u00e9t af st\u00f6rfum. \u00c9g hef engan \u00e1huga \u00e1 a\u00f0 n\u00e1 m\u00e9r ni\u00f0ri \u00e1 \u00feeim sem ger\u00f0u \u00e1 hluta minn \u00e1 s\u00ednum t\u00edma enda eru \u00feeir einstaklingar sem \u00fe\u00e1 \u00e1ttu hlut a\u00f0 m\u00e1li horfnir fr\u00e1 st\u00f6rfum. \u00deeir sem vi\u00f0 t\u00f3ku hafa hins vegar flestir s\u00fdnt a\u00f0 \u00feeir eru ekkert betri. Og \u00fe\u00f6rfin fyrir endurb\u00e6tur er br\u00fdn. Vi\u00f0 viljum ekki a\u00f0 b\u00f6rnin okkar \u00feurfi a\u00f0 sitja undir ge\u00f0\u00fe\u00f3tta og kunningjag\u00e6sku \u00feegar helgasta stofnun r\u00e9ttarr\u00edkisins, \u00e6\u00f0sti d\u00f3mst\u00f3llinn, \u00e1 \u00ed hlut.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"viewer-cs86a67\">\u00c9g b\u00fdst vi\u00f0 a\u00f0 hvarvetna \u00ed n\u00e1grannal\u00f6ndum okkar hef\u00f0u \u00fea\u00f0 \u00fe\u00f3tt mikil og alvarleg t\u00ed\u00f0indi ef fr\u00e1farandi d\u00f3mari vi\u00f0 \u00e6\u00f0sta d\u00f3mst\u00f3l vi\u00f0komandi \u00fej\u00f3\u00f0ar hef\u00f0i sk\u00fdrt fr\u00e1 framfer\u00f0i samd\u00f3mara sinna eins og \u00fev\u00ed sem h\u00e9r er hefur veri\u00f0 l\u00fdst. Menn hef\u00f0u a\u00f0 minnsta kosti leita\u00f0 eftir sv\u00f6rum og sk\u00fdringum. Gat \u00fea\u00f0 til d\u00e6mis veri\u00f0 a\u00f0 s\u00f6guma\u00f0ur f\u00e6ri rangt me\u00f0 sta\u00f0reyndir \u00ed l\u00fdsingu sinni? Hef\u00f0i ekki veri\u00f0 nau\u00f0synlegt a\u00f0 \u00feeir sem fyrir s\u00f6kum voru haf\u00f0ir sv\u00f6ru\u00f0u fyrir sig? \u00dea\u00f0 var ekki gert einfaldlega af \u00feeirri \u00e1st\u00e6\u00f0u a\u00f0 \u00feeir kunnu ekki sv\u00f6rin og \u00f3ttu\u00f0ust a\u00f0 efni gagnr\u00fdni minnar k\u00e6mi til tals \u00ed \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9laginu. \u00cd \u00feessu n\u00e1\u00f0u \u00feeir g\u00f3\u00f0um \u00e1rangri. \u00deetta var \u00f3\u00fe\u00e6gilegt umr\u00e6\u00f0uefni svo flestir \u00fe\u00f6g\u00f0u bara \u00feunnu hlj\u00f3\u00f0i.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"viewer-xixt1108\"><em>J\u00f3n Steinar Gunnlaugsson l\u00f6gfr\u00e6\u00f0ingur<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00e1fnamerki: gott a\u00f0 \u00feegja,glotta a\u00f0 \u00fev\u00ed, sem a\u00f0rir segja,hafa spekingssvip \u00e1 s\u00e9r,aldrei vi\u00f0tals vir\u00f0a neina,vir\u00f0ast hugsa margt, en leyna\u00fev\u00ed, sem raunar ekkert er. &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;\u2014 Guttormur J. Guttormsson \u00c9g l\u00e9t af st\u00f6rfum sem d\u00f3mari vi\u00f0 H\u00e6star\u00e9tt hausti\u00f0 2012.\u00a0 Segja m\u00e1 a\u00f0 megintilgangur minn me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 h\u00e6tta hafi veri\u00f0 l\u00f6ngun m\u00edn og kannski \u00fe\u00f6rf \u00e1 a\u00f0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-805","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/805","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=805"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/805\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":807,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/805\/revisions\/807"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=805"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=805"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=805"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}