{"id":595,"date":"2021-05-20T07:00:14","date_gmt":"2021-05-20T07:00:14","guid":{"rendered":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/2021\/05\/20\/samningar-um-domsnidurstodur\/"},"modified":"2021-05-20T07:00:14","modified_gmt":"2021-05-20T07:00:14","slug":"samningar-um-domsnidurstodur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/2021\/05\/20\/samningar-um-domsnidurstodur\/","title":{"rendered":"Samningar um d\u00f3msni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur"},"content":{"rendered":"<p class=\"_9Y3C- AEhjf c9HmO _5aRph\" dir=\"auto\" id=\"viewer-e9vkt\"><span class=\"eEPyq\"><span>\u00deegar d\u00f3mst\u00f3lar lj\u00faka d\u00f3mi \u00e1 sakarefni d\u00f3msm\u00e1ls ber br\u00fdna nau\u00f0syn samkv\u00e6mt l\u00f6gum til \u00feess a\u00f0 \u00feeir beiti \u00f6gu\u00f0um og l\u00f6gm\u00e6tum sj\u00f3narmi\u00f0um. \u00cd 61. gr. stj\u00f3rnarskr\u00e1r okkar segir \u00feannig, a\u00f0 d\u00f3mendur skuli \u00ed emb\u00e6ttisverkum s\u00ednum fara einungis eftir l\u00f6gunum. \u00cd \u00feessu felst a\u00f0 d\u00f3mendum s\u00e9 \u00f3heimilt a\u00f0 l\u00e1ta \u00f3l\u00f6gfest hugl\u00e6g sj\u00f3narmi\u00f0 s\u00edn e\u00f0a sko\u00f0anir hafa \u00e1hrif \u00e1 ni\u00f0urst\u00f6\u00f0una. \u00dea\u00f0 eru l\u00f6gin sem eiga a\u00f0 r\u00e1\u00f0a.<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"_9Y3C- AEhjf c9HmO _5aRph\" dir=\"auto\" id=\"viewer-d6quu\"><span class=\"eEPyq\"><span>N\u00fa er ekki unnt a\u00f0 finna sett lagafyrirm\u00e6li um allt \u00fea\u00f0 sem \u00e1 kann a\u00f0 reyna vi\u00f0 me\u00f0fer\u00f0 m\u00e1ls fyrir d\u00f3mi. \u00dea\u00f0 breytir ekki kr\u00f6funni um \u00f6gu\u00f0 vinnubr\u00f6g\u00f0. \u00cd l\u00f6gfr\u00e6\u00f0i er kennd s\u00fa a\u00f0fer\u00f0afr\u00e6\u00f0i sem heimilt er a\u00f0 vi\u00f0hafa vi\u00f0 \u00farlausn \u00e1greiningsm\u00e1la. S\u00e1 efnivi\u00f0ur sem heimilt er a\u00f0 beita nefnist r\u00e9ttarheimildir. \u00dear eru stj\u00f3rnarskr\u00e1 og sett l\u00f6g efst \u00e1 bla\u00f0i, en g\u00e6ti ekki sl\u00edkra heimilda reynir \u00e1 beitingu r\u00e9ttl\u00e6gri heimilda sem svo eru nefndar. Me\u00f0al \u00feeirra eru heimildir sem vi\u00f0 k\u00f6llum e\u00f0li m\u00e1ls, ford\u00e6mi og meginreglur laga. \u00deegar reynir \u00e1 beitingu sl\u00edkra heimilda er d\u00f3mendum sem fyrr \u00f3heimilt a\u00f0 l\u00e1ta pers\u00f3nuleg vi\u00f0horf r\u00e1\u00f0a d\u00f3mum s\u00ednum. Leit a\u00f0 heimildum \u00feessum og beiting \u00feeirra ver\u00f0ur a\u00f0 vera hlutl\u00e6g og laus undan pers\u00f3nulegum \u00f3skalista d\u00f3mara.<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"_9Y3C- AEhjf c9HmO _5aRph\" dir=\"auto\" id=\"viewer-duhcs\"><span class=\"eEPyq\"><span>Fr\u00e1 ungum aldri m\u00ednum \u00ed l\u00f6gfr\u00e6\u00f0inni hef \u00e9g leitast vi\u00f0 a\u00f0 beita \u00feessum vi\u00f0horfum b\u00e6\u00f0i \u00ed kenningum og framkv\u00e6md. \u00c9g \u00e1tti til d\u00e6mis fyrir m\u00f6rgum \u00e1ratugum \u00ed ritdeilu vi\u00f0 einn kennara minna \u00ed lagadeildinni um \u00feetta en hann h\u00e9lt \u00fev\u00ed m.a. fram a\u00f0 d\u00f3mst\u00f3lar f\u00e6ru me\u00f0 vald til a\u00f0 setja n\u00fdjar lagareglur, sem f\u00f3ru \u00ed b\u00e1ga vi\u00f0 l\u00f6g sem Al\u00feingi haf\u00f0i sett, og beita \u00feeim s\u00ed\u00f0an til lausnar \u00e1greiningsefnis. Fr\u00e1 \u00feessari deilu segi \u00e9g \u00ed endurminningab\u00f3k minni \u201e\u00cd krafti sannf\u00e6ringar\u201c, sem \u00fat kom \u00e1 \u00e1rinu 2014.<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"_9Y3C- AEhjf c9HmO _5aRph\" dir=\"auto\" id=\"viewer-f0lnk\"><span class=\"eEPyq\"><span>\u00c9g hef haldi\u00f0 \u00fev\u00ed fram a\u00f0 d\u00f3mari, e\u00f0a hver s\u00e1 annar sem \u00ed hlut \u00e1, ver\u00f0i a\u00f0 ganga \u00fat fr\u00e1 \u00feeirri forsendu a\u00f0 einungis ein ni\u00f0ursta\u00f0a s\u00e9 r\u00e9tt \u00ed \u00fev\u00ed \u00e1greiningsefni sem hann vill leysa \u00far. Verkefni\u00f0 s\u00e9 a\u00f0 finna hana. \u00dea\u00f0 geti oft veri\u00f0 fl\u00f3ki\u00f0 og erfitt en allt a\u00f0 einu s\u00e9 \u00feetta markmi\u00f0 \u00feess a\u00f0ila sem \u00far skal leysa. \u00c9g reyndi a\u00f0 vi\u00f0hafa \u00feetta sj\u00f3narmi\u00f0 \u00ed starfi m\u00ednu sem d\u00f3mari vi\u00f0 H\u00e6star\u00e9tt \u00e1 \u00e1runum 2004 til 2012. Leiddi \u00fea\u00f0 til \u00feess a\u00f0 \u00e9g skrifa\u00f0i fleiri s\u00e9ratkv\u00e6\u00f0i en a\u00f0rir d\u00f3marar \u00e1 \u00feessu t\u00edmabili.<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"_9Y3C- AEhjf c9HmO _5aRph\" dir=\"auto\" id=\"viewer-3sf6q\"><span class=\"eEPyq\"><span>Flestir hinna d\u00f3maranna t\u00f6ldu sig hafa r\u00fdmri heimildir \u00ed d\u00f3msstarfinu. Reglulega g\u00e6tti d\u00e6ma um \u00farlausnir \u00feeirra sem bers\u00fdnilega voru andst\u00e6\u00f0ar efni \u00feeirra r\u00e9ttarheimilda sem \u00feeim bar a\u00f0 m\u00ednum d\u00f3mi skylda til a\u00f0 beita. Stundum blasti vi\u00f0 a\u00f0 \u00feeir v\u00e6ru a\u00f0 beita hugl\u00e6gum vildarsj\u00f3narmi\u00f0um, \u00fe\u00f3 a\u00f0 samdar v\u00e6ru forsendur sem \u00e6tla\u00f0 var a\u00f0 fela \u00feetta. <\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"_9Y3C- AEhjf c9HmO _5aRph\" dir=\"auto\" id=\"viewer-1un4a\"><span class=\"eEPyq\"><span>Merkilegt vi\u00f0tal birtist \u00ed \u00fatvarps\u00fe\u00e6tti Kristj\u00e1ns Kristj\u00e1nssonar fr\u00e9ttamanns \u201eSprengisandur\u201c s.l. sunnudag. \u00dear var tala\u00f0 vi\u00f0 einn fyrrverandi starfsbr\u00e6\u00f0ra minna \u00ed r\u00e9ttinum Eir\u00edk T\u00f3masson. Hann l\u00fdsti \u00ed vi\u00f0talinu vinnubr\u00f6g\u00f0um sem t\u00ed\u00f0ku\u00f0ust \u00ed H\u00e6star\u00e9tti \u00feegar tekin var afsta\u00f0a til sakarefnis d\u00f3msm\u00e1lanna. Hann ger\u00f0i a\u00f0 v\u00edsu allt of miki\u00f0 \u00far \u00fev\u00ed a\u00f0 d\u00f3marar k\u00e6mu vel undirb\u00fanir til \u00feess verks sem fyrir l\u00e1. Oft var \u00fea\u00f0 \u00fev\u00ed mi\u00f0ur ekki svo. \u00dea\u00f0 sem hins vegar skipti mestu m\u00e1li \u00ed r\u00e6\u00f0u Eir\u00edks var l\u00fdsing hans \u00e1 vi\u00f0leitni h\u00f3psins til a\u00f0 n\u00e1 samkomulagi um ni\u00f0urst\u00f6\u00f0una og for\u00f0ast s\u00e9ratkv\u00e6\u00f0i. L\u00fdsti hann \u00fev\u00ed hvernig d\u00f3mendur g\u00e1fu eftir \u00e1 sj\u00f3narmi\u00f0um s\u00ednum og s\u00f6mdu vi\u00f0 hina um ni\u00f0urst\u00f6\u00f0una. A\u00f0 \u00feessu leyti var l\u00fdsing hans r\u00e9tt, enda m\u00e1 sj\u00e1 d\u00e6mi \u00e1 l\u00f6ngu \u00e1rabili um a\u00f0 sumir d\u00f3maranna skilu\u00f0u aldrei s\u00e9ratkv\u00e6\u00f0um. D\u00f3marnir voru bygg\u00f0ir \u00e1 samkomulagi, \u00fear sem einhverjir \u00ed h\u00f3pnum f\u00e9llust \u00e1 a\u00f0 beita ekki \u00feeim r\u00e9ttarheimildum sem \u00feeir t\u00f6ldu eiga vi\u00f0 til a\u00f0 finna r\u00e9tta ni\u00f0urst\u00f6\u00f0u og f\u00e9llust \u00e1 a\u00f0 flj\u00f3ta me\u00f0 \u00f6\u00f0rum sem t\u00f6ldu a\u00f0 standa \u00e6tti a\u00f0 m\u00e1lum \u00e1 annan veg og \u00fe\u00e1 hugsanlega fyrst og fremst \u00ed \u00fe\u00e1gu ni\u00f0urst\u00f6\u00f0u sem \u00feeir t\u00f6ldu \u00e6skilega. L\u00edkti hann \u00feessu vi\u00f0 samninga \u00e1 vettvangi stj\u00f3rnm\u00e1la.<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"_9Y3C- AEhjf c9HmO _5aRph\" dir=\"auto\" id=\"viewer-4tfcr\"><span class=\"eEPyq\"><span>\u00c9g upplif\u00f0i \u00fea\u00f0 svo a\u00f0 \u00feessi vinnubr\u00f6g\u00f0 leiddu til agaleysis vi\u00f0 d\u00f3ms\u00fdsluna. \u00dea\u00f0 var eins og d\u00f3mendur f\u00e6ru a\u00f0 tr\u00faa \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feeim v\u00e6ri miklu meira heimilt en stj\u00f3rnarskr\u00e1 og meginreglur leyf\u00f0u. \u00deannig ur\u00f0u til d\u00f3msni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur sem engan veginn st\u00f3\u00f0ust. Hef \u00e9g skrifa\u00f0 um \u00fdmsar \u00feeirra og \u00fe\u00e1 jafnan r\u00f6kstutt n\u00e1kv\u00e6mlega hva\u00f0 f\u00f3r \u00farskei\u00f0is.<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"_9Y3C- AEhjf c9HmO _5aRph\" dir=\"auto\" id=\"viewer-b2mc9\"><span class=\"eEPyq\"><span>\u00c9g hef kvarta\u00f0 yfir \u00fev\u00ed a\u00f0 gagnr\u00fdni minni hafi aldrei veri\u00f0 svara\u00f0 af \u00feeim sem a\u00f0 verki st\u00f3\u00f0u. N\u00fa hefur Eir\u00edkur T\u00f3masson, einn \u00far h\u00f3pnum, rofi\u00f0 \u00fe\u00f6gnina og sta\u00f0fest r\u00e9ttm\u00e6ti \u00feess sem \u00e9g hef l\u00fdst. Hafi hann \u00fe\u00f6kk fyrir.<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"_9Y3C- AEhjf c9HmO _5aRph\" dir=\"auto\" id=\"viewer-31tp7\"><span class=\"eEPyq\"><em style=\"font-style:italic\"><span>J\u00f3n Steinar Gunnlaugsson, fyrrverandi d\u00f3mari vi\u00f0 H\u00e6star\u00e9tt<\/span><\/em><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00deegar d\u00f3mst\u00f3lar lj\u00faka d\u00f3mi \u00e1 sakarefni d\u00f3msm\u00e1ls ber br\u00fdna nau\u00f0syn samkv\u00e6mt l\u00f6gum til \u00feess a\u00f0 \u00feeir beiti \u00f6gu\u00f0um og l\u00f6gm\u00e6tum sj\u00f3narmi\u00f0um. \u00cd 61. gr. stj\u00f3rnarskr\u00e1r okkar segir \u00feannig, a\u00f0 d\u00f3mendur skuli \u00ed emb\u00e6ttisverkum s\u00ednum fara einungis eftir l\u00f6gunum. \u00cd \u00feessu felst a\u00f0 d\u00f3mendum s\u00e9 \u00f3heimilt a\u00f0 l\u00e1ta \u00f3l\u00f6gfest hugl\u00e6g sj\u00f3narmi\u00f0 s\u00edn e\u00f0a sko\u00f0anir hafa \u00e1hrif [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-595","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/595","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=595"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/595\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=595"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=595"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=595"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}