{"id":524,"date":"2024-07-02T10:09:27","date_gmt":"2024-07-02T10:09:27","guid":{"rendered":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/2024\/07\/02\/grundvollur-velferdar\/"},"modified":"2025-05-26T09:33:33","modified_gmt":"2025-05-26T09:33:33","slug":"grundvollur-velferdar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/2024\/07\/02\/grundvollur-velferdar\/","title":{"rendered":"Grundv\u00f6llur velfer\u00f0ar"},"content":{"rendered":"<p id=\"viewer-26xs7812\" class=\"_9Y3C- AEhjf c9HmO _5aRph\" dir=\"auto\"><span class=\"eEPyq\">\u00dea\u00f0 er eins og margt f\u00f3lk \u00ed samf\u00e9lagi okkar eigi erfitt me\u00f0 a\u00f0 skilja hvar grunnsto\u00f0in fyrir velgengni og g\u00f3\u00f0um kj\u00f6rum almennings liggur. Samt \u00e6ttu menn a\u00f0 \u00e1tta sig \u00e1 \u00feessu me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 sko\u00f0a heimsmyndina sem vi\u00f0 okkur blasir. \u00dea\u00f0 er nefnilega auglj\u00f3st a\u00f0 velgengnin er mest, \u00fear sem m\u00f6nnum er frj\u00e1lst a\u00f0 ver\u00f0a r\u00edkir ef \u00feeir \u00e1stunda atvinnu s\u00edna me\u00f0 s\u00f6lu \u00e1 v\u00f6rum e\u00f0a \u00fej\u00f3nustu, sem almenningur s\u00e6kist eftir. \u00deetta getum vi\u00f0 kalla\u00f0 kapitalisma og fylgir \u00fe\u00e1 gjarnan me\u00f0 l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0isleg stj\u00f3rnskipan og raunveruleg r\u00e9ttarvernd d\u00f3mst\u00f3la.<\/span><\/p>\n<p id=\"viewer-xegfp24\" class=\"_9Y3C- AEhjf c9HmO _5aRph\" dir=\"auto\"><span class=\"eEPyq\">\u00deessa skipan er okkur skylt a\u00f0 bera saman vi\u00f0 skipulag \u00fear sem handhafar r\u00edkisvaldsins beita valdi s\u00ednu til a\u00f0 taka \u00e1kvar\u00f0anir um framlei\u00f0slu og s\u00fdslan \u00feeirra sem vilja sj\u00e1lfir hagnast \u00ed vi\u00f0skiptum, eins og flestir vilja. \u00deessu fyrirkomulagi fylgir yfirleitt \u00f3frelsi og k\u00fagun, \u00fear sem m\u00f6nnum er jafnvel refsa\u00f0 fyrir \u00e1r\u00e6\u00f0ni og hugmyndaau\u00f0gi \u00ed atvinnul\u00edfinu.<\/span><\/p>\n<p id=\"viewer-no1s428\" class=\"_9Y3C- AEhjf c9HmO _5aRph\" dir=\"auto\"><span class=\"eEPyq\">Vi\u00f0 h\u00f6fum \u00e1tt \u00fev\u00ed l\u00e1ni a\u00f0 fagna a\u00f0 koma \u00e1 stj\u00f3rnskipan af fyrri tegundinni. Reyndar eru l\u00ednur sjaldnast sk\u00fdrar \u00ed \u00feessari a\u00f0greiningu, \u00fev\u00ed valdhafar hafa oftast tilhneigingu til a\u00f0 takmarka frelsi \u00ed \u00fev\u00ed skyni a\u00f0 geta \u00fathluta\u00f0 l\u00edfsins g\u00e6\u00f0um til sj\u00e1lfs s\u00edn e\u00f0a annarra.<\/span><\/p>\n<p id=\"viewer-h4ufr32\" class=\"_9Y3C- AEhjf c9HmO _5aRph\" dir=\"auto\"><span class=\"eEPyq\">Vi\u00f0 getum l\u00edka liti\u00f0 til fort\u00ed\u00f0ar okkar eigin \u00fej\u00f3\u00f0ar. \u00c9g skrifa\u00f0i t.d. fyrir allnokkru s\u00ed\u00f0an greinast\u00faf um forfe\u00f0ur m\u00edna sem fyrir r\u00famlega hundra\u00f0 \u00e1rum bjuggu \u00ed torfb\u00e6 nor\u00f0ur vi\u00f0 heimskautsbaug me\u00f0 \u00f6llum \u00feeim \u00ferengingum sem sl\u00edkum a\u00f0st\u00e6\u00f0um fylgja. Enginn b\u00fdr lengur vi\u00f0 sl\u00edk skilyr\u00f0i.<\/span><\/p>\n<p id=\"viewer-rs5re36\" class=\"_9Y3C- AEhjf c9HmO _5aRph\" dir=\"auto\"><span class=\"eEPyq\">N\u00fa s\u00e9st velfer\u00f0in \u00e1 hverju str\u00e1i. Venjulegt f\u00f3lk b\u00fdr \u00ed eigin h\u00fasn\u00e6\u00f0i, ekur um \u00e1 gl\u00e6stum bifrei\u00f0um og fer reglulega \u00ed orlofsfer\u00f0ir til s\u00f3lr\u00edkra landa. Me\u00f0 \u00fev\u00ed er \u00e9g ekki a\u00f0 segja a\u00f0 allir hafi allt til alls. Allir hafa hins vegar haft \u00f3m\u00e6lt gagn af velfer\u00f0inni sem fylgir frj\u00e1lsu marka\u00f0skerfi og l\u00fd\u00f0r\u00e9ttindum sem vi\u00f0 erum svo l\u00e1ns\u00f6m a\u00f0 hafa virt \u00ed meginatri\u00f0um \u00fe\u00f3 a\u00f0 \u00fear megi lengi um b\u00e6ta.<\/span><\/p>\n<p id=\"viewer-ipfb040\" class=\"_9Y3C- AEhjf c9HmO _5aRph\" dir=\"auto\"><span class=\"eEPyq\">Menn \u00e6ttu a\u00f0 bera hagi almennings \u00ed hinum kapital\u00edsku r\u00edkjum saman vi\u00f0 kj\u00f6r manna \u00ed r\u00edkjum sam \u00feurfa a\u00f0 l\u00fata alr\u00e6\u00f0isvaldi stj\u00f3rnarherranna. \u00dear er m\u00f6nnum oft refsa\u00f0 fyrir velgengni og almenningur l\u00ed\u00f0ur fyrir b\u00e1g kj\u00f6r s\u00edn. A\u00f0 auki er \u00e1standi\u00f0 v\u00ed\u00f0a svo a\u00f0 menn eru sviptir frelsi og jafnvel l\u00edfi fyrir a\u00f0 l\u00fata ekki herrum s\u00ednum \u00ed einu og \u00f6llu. \u00dear eru mannr\u00e9ttindi oftast l\u00edtt verndu\u00f0 og d\u00f3mst\u00f3lastarf er b\u00e1gbori\u00f0. Vi\u00f0 heyrum n\u00e6r daglega fr\u00e9ttir af sl\u00e6mum kj\u00f6rum me\u00f0br\u00e6\u00f0ra okkar sem \u00feurfa a\u00f0 lifa vi\u00f0 skipulag alr\u00e6\u00f0is.<\/span><\/p>\n<p id=\"viewer-jy7p144\" class=\"_9Y3C- AEhjf c9HmO _5aRph\" dir=\"auto\"><span class=\"eEPyq\">Flest erum vi\u00f0 \u00e1 \u00feeirri sko\u00f0un a\u00f0 r\u00e9ttl\u00e6tanlegt s\u00e9 a\u00f0 b\u00e6ta kj\u00f6r \u00feeirra sem minna mega s\u00edn ef b\u00e1gindin stj\u00f3rnast af erfi\u00f0um l\u00edfskj\u00f6rum sem menn r\u00e1\u00f0a ekki vi\u00f0. Reglulega heyrist hins vegar m\u00e1lflutningur um a\u00f0 b\u00e6ta megi kj\u00f6r alls almennings me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 takmarka frelsi \u00feeirra sem hagnast \u00ed vi\u00f0skiptum og f\u00e6ra hagna\u00f0inn til almennings me\u00f0 valdi \u00ed sta\u00f0 vi\u00f0skipta. \u00deetta er reyndar a\u00f0 nokkru leyti gert me\u00f0 skattheimtu sem oftast er rangl\u00e1t og gengur allt of langt. Er ekki einfaldlega skynsamlegra a\u00f0 reyna a\u00f0 skilja hvar velfer\u00f0 okkar liggur og reyna frekar a\u00f0 styrkja hag \u00feeirra sem afla fj\u00e1r fyrir samf\u00e9lagi\u00f0 en veikja hann?<\/span><\/p>\n<p id=\"viewer-2jgln75\" class=\"_9Y3C- AEhjf c9HmO _5aRph\" dir=\"auto\"><span class=\"eEPyq\"><em style=\"font-style: italic;\">J\u00f3n Steinar Gunnlaugsson l\u00f6gma\u00f0ur<\/em><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dea\u00f0 er eins og margt f\u00f3lk \u00ed samf\u00e9lagi okkar eigi erfitt me\u00f0 a\u00f0 skilja hvar grunnsto\u00f0in fyrir velgengni og g\u00f3\u00f0um kj\u00f6rum almennings liggur. Samt \u00e6ttu menn a\u00f0 \u00e1tta sig \u00e1 \u00feessu me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 sko\u00f0a heimsmyndina sem vi\u00f0 okkur blasir. \u00dea\u00f0 er nefnilega auglj\u00f3st a\u00f0 velgengnin er mest, \u00fear sem m\u00f6nnum er frj\u00e1lst a\u00f0 ver\u00f0a [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-524","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/524","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=524"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/524\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":827,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/524\/revisions\/827"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=524"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=524"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=524"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}