{"id":1071,"date":"2026-04-15T08:33:27","date_gmt":"2026-04-15T08:33:27","guid":{"rendered":"https:\/\/jonsteinar.is\/?p=1071"},"modified":"2026-04-15T08:33:27","modified_gmt":"2026-04-15T08:33:27","slug":"fikniefnabannid","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/2026\/04\/15\/fikniefnabannid\/","title":{"rendered":"F\u00edkniefnabanni\u00f0"},"content":{"rendered":"\n<p>A\u00f0 kv\u00f6ldi \u00feri\u00f0judagsins 14. apr\u00edl var s\u00fdndur \u00ed sj\u00f3nvarpi R\u00daV \u00fe\u00e1ttur um f\u00edkniefni og vaxandi neyslu \u00feeirra h\u00e9r \u00e1 landi. \u00c1 \u00e1rinu 2014 kom \u00fat b\u00f3k m\u00edn \u201e\u00cd krafti sannf\u00e6ringar\u201c. \u00dear er a\u00f0 finna eftirfarandi kafla um f\u00edkniefni:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eSegja m\u00e1 a\u00f0 vi\u00f0horf \u00feeirra sem vilja leysa vandam\u00e1l me\u00f0 bo\u00f0um og b\u00f6nnum fremur en frelsi og \u00e1byrg\u00f0 hafi \u00e1 \u00fdmsum svi\u00f0um mannl\u00edfsins or\u00f0i\u00f0 ofan\u00e1. Gott d\u00e6mi um \u00feetta er f\u00edkniefnabanni\u00f0. \u00c9g hef lengi veri\u00f0 \u00feeirrar sko\u00f0unar a\u00f0 \u00fear s\u00e9um vi\u00f0 \u00e1 rangri braut. \u00dear er a\u00f0 m\u00ednum d\u00f3mi fars\u00e6last, eins og \u00e1 \u00f6\u00f0rum svi\u00f0um, a\u00f0 \u00e6tla mannf\u00f3lkinu frelsi og l\u00e1ta \u00fea\u00f0 sj\u00e1lft bera \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 gj\u00f6r\u00f0um s\u00ednum. Einstaklingar hlj\u00f3ta sj\u00e1lfir a\u00f0 eiga a\u00f0 r\u00e1\u00f0a \u00fev\u00ed hvers \u00feeir neyta. Ef neyslan er ska\u00f0leg ver\u00f0a \u00feeir fyrir sj\u00e1lfir. Kannski er st\u00e6rsta \u00fevers\u00f6gnin \u00ed stefnunni \u00ed f\u00edkniefnam\u00e1lum f\u00f3lgin \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 vi\u00f0 leyfum neyslu v\u00edmugjafa sem vi\u00f0 f\u00edna f\u00f3lki\u00f0 viljum neyta, \u00e1fengisins. Fari menn s\u00e9r a\u00f0 vo\u00f0a vi\u00f0 neyslu \u00feess fara \u00feeir \u201e\u00ed me\u00f0fer\u00f0\u201c. Me\u00f0fer\u00f0in felst \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 l\u00e1ta menn taka \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 eigin l\u00edfi. Hvers vegna gerum vi\u00f0 ekki \u00fea\u00f0 sama vi\u00f0 a\u00f0ra v\u00edmugjafa en \u00e1fengi?<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dea\u00f0 er ekki n\u00f3g me\u00f0 a\u00f0 vestr\u00e6n r\u00edki hafi reki\u00f0 bann- og refsistefnu gegn f\u00edkniefnum. \u00deau hafa beinl\u00ednis h\u00e1\u00f0 str\u00ed\u00f0 gegn dreifingu \u00feeirra og neyslu. Bandar\u00edkjamenn kalla \u00feetta f\u00edkniefnastr\u00ed\u00f0 (e. <em>War on drugs<\/em>). \u00cd \u00fev\u00ed str\u00ed\u00f0i l\u00e1ta \u00f3f\u00e1ir l\u00edfi\u00f0 \u00e1 hverju \u00e1ri, b\u00e6\u00f0i \u00feeir sem dreifa efnunum og einnig \u00feeir sem neyta \u00feeirra. Og ekkert gengur. Neyslan hefur st\u00f6\u00f0ugt aukist s\u00ed\u00f0ustu \u00e1ratugina.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00edtum \u00e1 nokkrar \u00f3umdeildar sta\u00f0reyndir sem var\u00f0a \u00fea\u00f0 \u00e1stand sem stefna okkar \u00ed f\u00edkniefnam\u00e1lum hefur ali\u00f0 af s\u00e9r. Me\u00f0 henni h\u00f6fum vi\u00f0 b\u00fai\u00f0 til ne\u00f0anjar\u00f0arheim, \u00fear sem gl\u00e6pamenn sitja vi\u00f0 stj\u00f3rnv\u00f6linn. Vi\u00f0 h\u00f6ldum \u00ed \u00feeim l\u00edfinu me\u00f0 banninu. \u00cd \u00feessum heimi r\u00e6\u00f0ur ofbeldi\u00f0 r\u00edkjum. \u00deeir sem fyrir \u00fev\u00ed ver\u00f0a \u00feora ekki einu sinni a\u00f0 k\u00e6ra ofbeldisverkin af \u00f3tta vi\u00f0 ofbeldismennina. Vi\u00f0 me\u00f0h\u00f6ndlum \u00fe\u00e1 sem \u00e1netjast efnunum eins og gl\u00e6pamenn en ekki sj\u00faklinga eins og r\u00e9tt v\u00e6ri. Stundum geta \u00feetta veri\u00f0 b\u00f6rnin okkar. Ef \u00feau lei\u00f0ast \u00fat \u00ed neyslu lei\u00f0ir \u00fea\u00f0 oft til \u00fe\u00e1ttt\u00f6ku \u00feeirra \u00ed \u00f3l\u00f6gm\u00e6tri dreifingu efnanna. Stundum taka \u00feau a\u00f0 s\u00e9r a\u00f0 vera \u201ebur\u00f0ard\u00fdr\u201c f\u00edkniefna milli landa til \u00feess a\u00f0 eiga fyrir neyslunni. \u00de\u00e1 er n\u00fa okkur f\u00edna f\u00f3lkinu a\u00f0 m\u00e6ta. Vi\u00f0 sendum \u00feau \u00ed fangelsi. Me\u00f0 \u00fev\u00ed erum vi\u00f0 oftast \u00ed reynd a\u00f0 d\u00e6ma \u00feau varanlega \u00fat \u00far samf\u00e9lagi okkar. \u00deau fara \u00e1 sakaskr\u00e1 og eiga erfitt uppdr\u00e1ttar \u00ed l\u00edfinu, jafnvel \u00fe\u00f3 a\u00f0 \u00feau hafi n\u00e1\u00f0 t\u00f6kum \u00e1 f\u00edkniefnaneyslunni.<\/p>\n\n\n\n<p>Margir sem til \u00feekkja \u00ed heimi f\u00edkniefnanna segja a\u00f0 au\u00f0veldara s\u00e9 a\u00f0 n\u00e1lgast \u00feessi efni en \u00e1fengi. \u00deau megi kaupa \u00e1 g\u00f6tuhornum og skemmtist\u00f6\u00f0um. Jafnvel s\u00e9u sk\u00f3lal\u00f3\u00f0ir vettvangur vi\u00f0skiptanna. Einnig er auglj\u00f3st a\u00f0 efnin, sem seld eru \u00ed \u00feessu ne\u00f0anjar\u00f0arkerfi, eru oft miklu h\u00e6ttulegri en vera myndi ef dreifing yr\u00f0i me\u00f0 einhverjum h\u00e6tti leyf\u00f0. Gl\u00e6pamennirnir sem dreifa \u00feeim hika \u00feannig oft ekki vi\u00f0 a\u00f0 b\u00e6ta \u00ed \u00feau \u00f6\u00f0rum efnum til a\u00f0 dr\u00fdgja s\u00f6luv\u00f6runa og auka hagna\u00f0inn. S\u00ed\u00f0an lei\u00f0ast neytendur \u00fat \u00ed afbrot til a\u00f0 fj\u00e1rmagna neyslu s\u00edna. Str\u00e1kar brj\u00f3tast inn og stela og stelpur selja sig.<\/p>\n\n\n\n<p>Satt a\u00f0 segja er alveg \u00f3tr\u00falegt hversu illa gengur a\u00f0 f\u00e1 f\u00f3lk til a\u00f0 opna augun fyrir \u00f6llum \u00feessum sta\u00f0reyndum sem hr\u00f3pa \u00e1 okkur. \u00dea\u00f0 er eins og menn eigi erfitt me\u00f0 a\u00f0 \u00e1tta sig \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 haldbesta lei\u00f0in \u00ed \u00feessu efni, eins og svo m\u00f6rgum \u00f6\u00f0rum, er a\u00f0 f\u00f3lk taki \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 sj\u00e1lfu s\u00e9r. Vanm\u00e1ttur manna gegn f\u00edkninni hj\u00e1 \u00f6\u00f0rum lei\u00f0ir til \u00f6r\u00ferifar\u00e1\u00f0a \u2013 bannreglna og \u00feungra refsinga. Me\u00f0 \u00fev\u00ed finnst m\u00f6nnum a\u00f0 \u00feeir s\u00e9u a\u00f0 \u201egera eitthva\u00f0 \u00ed m\u00e1linu\u201c. \u00dea\u00f0 m\u00e1 til sanns vegar f\u00e6ra. A\u00f0ger\u00f0ir \u00feeirra auka hins vegar \u00e1 b\u00f6li\u00f0 en draga ekki \u00far \u00fev\u00ed. \u00dear tala allar sta\u00f0reyndir s\u00ednu m\u00e1li.<\/p>\n\n\n\n<p>Vi\u00f0 \u00e6ttum \u00fev\u00ed a\u00f0 hugsa m\u00e1li\u00f0 upp \u00e1 n\u00fdtt. Opnum \u00feennan f\u00edkniefnaheim og kippum \u00feannig f\u00f3tunum undan starfsemi gl\u00e6pah\u00f3panna sem n\u00e6rast \u00ed honum. Me\u00f0h\u00f6ndlum f\u00edklana sem sj\u00faklinga en ekki gl\u00e6pamenn. Grei\u00f0um \u00feeim lei\u00f0 til betra l\u00edfs. \u00c9g fullyr\u00f0i a\u00f0 \u00feannig n\u00e6\u00f0u \u00feeir fyrr t\u00f6kum \u00e1 vanda s\u00ednum. S\u00ed\u00f0an \u00e6ttu menn a\u00f0 hugsa um kostna\u00f0inn sem fylgir \u00feessari bann- og refsistefnu, til d\u00e6mis af l\u00f6gg\u00e6slunni. Konan m\u00edn hefur haft \u00feann si\u00f0 \u00e1 \u201efasb\u00f3kars\u00ed\u00f0u\u201c sinni undanfarin \u00e1r a\u00f0 merkja alls kyns gl\u00e6pafr\u00e9ttir \u00far fj\u00f6lmi\u00f0lum me\u00f0 or\u00f0unum \u201e\u00ed bo\u00f0i f\u00edkniefnabannsins\u201c. \u00dear er \u00fe\u00e1 \u00e1vallt um fr\u00e9ttir a\u00f0 r\u00e6\u00f0a af h\u00f6rmungum og gl\u00e6paverkum sem m\u00e1 vafalaust rekja beint til \u00feessarar vonlausu bar\u00e1ttu vi\u00f0 vindmyllurnar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00deegar \u00feetta er skrifa\u00f0 \u00e1 \u00fatm\u00e1nu\u00f0um 2014 s\u00e9r \u00feess merki a\u00f0 stj\u00f3rnm\u00e1lamenn s\u00e9u farnir a\u00f0 \u00e1tta sig \u00e1 \u00fev\u00ed hversu ska\u00f0leg og r\u00f6ng opinber stefna \u00ed f\u00edkniefnam\u00e1lum hefur veri\u00f0. Me\u00f0al annars hafa \u00feingmenn \u00far \u00f6llum flokkur flutt saman till\u00f6gu til \u00feings\u00e1lyktunar um skipun nefndar til a\u00f0 huga a\u00f0 breytingum \u00e1 l\u00f6ggj\u00f6f sem um \u00feetta fjallar. Er ekkert nema gott um \u00feetta a\u00f0 segja.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u00deessa afst\u00f6\u00f0u haf\u00f0i \u00e9g fyrst birt opinberlega m\u00f6rgum \u00e1rum \u00e1\u00f0ur. Minnir mig a\u00f0 \u00fea\u00f0 hafi veri\u00f0 um aldam\u00f3tin e\u00f0a jafnvel fyrr. M\u00e9r finnst tilefni til rifja \u00feessa umfj\u00f6llun m\u00edna upp n\u00fana \u00feegar fleiri vir\u00f0ast hafa \u00e1tta\u00f0 sig \u00e1 \u00feessum auglj\u00f3su sta\u00f0reyndum n\u00fa en \u00e1\u00f0ur.<\/p>\n\n\n\n<p><em>J\u00f3n Steinar Gunnlaugsson l\u00f6gfr\u00e6\u00f0ingur<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>A\u00f0 kv\u00f6ldi \u00feri\u00f0judagsins 14. apr\u00edl var s\u00fdndur \u00ed sj\u00f3nvarpi R\u00daV \u00fe\u00e1ttur um f\u00edkniefni og vaxandi neyslu \u00feeirra h\u00e9r \u00e1 landi. \u00c1 \u00e1rinu 2014 kom \u00fat b\u00f3k m\u00edn \u201e\u00cd krafti sannf\u00e6ringar\u201c. \u00dear er a\u00f0 finna eftirfarandi kafla um f\u00edkniefni: \u201eSegja m\u00e1 a\u00f0 vi\u00f0horf \u00feeirra sem vilja leysa vandam\u00e1l me\u00f0 bo\u00f0um og b\u00f6nnum fremur en frelsi og [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1071","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1071","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1071"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1071\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1072,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1071\/revisions\/1072"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1071"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1071"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1071"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}