{"id":1064,"date":"2026-04-12T08:27:17","date_gmt":"2026-04-12T08:27:17","guid":{"rendered":"https:\/\/jonsteinar.is\/?p=1064"},"modified":"2026-04-12T08:28:05","modified_gmt":"2026-04-12T08:28:05","slug":"grunnvidhorf","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/2026\/04\/12\/grunnvidhorf\/","title":{"rendered":"Grunnvi\u00f0horf"},"content":{"rendered":"\n<p>Setjum okkur \u00ed svol\u00edti\u00f0 h\u00e1t\u00ed\u00f0legar stellingar og veltum fyrir okkur grundvellinum fyrir \u00fev\u00ed samf\u00e9lagi sem vi\u00f0 \u00f6ll erum \u00ed vi\u00f0 anna\u00f0 f\u00f3lk. Erum vi\u00f0 ekki sj\u00e1lf grunneiningin? Vi\u00f0 h\u00f6fum au\u00f0vita\u00f0 aldrei veri\u00f0 be\u00f0in um a\u00f0 semja okkur inn \u00ed samf\u00e9lag vi\u00f0 a\u00f0ra. Flest teljum vi\u00f0 samt a\u00f0 okkur beri si\u00f0fer\u00f0ileg skylda til \u00fe\u00e1ttt\u00f6ku \u00ed sl\u00edku samf\u00e9lagi. \u00c1st\u00e6\u00f0an er n\u00e1b\u00fdli\u00f0 vi\u00f0 a\u00f0ra og \u00f3hj\u00e1kv\u00e6mileg sameiginleg vi\u00f0fangsefni okkar og \u00feeirra. \u00deess vegna beygjum vi\u00f0 okkur flest undir a\u00f0 teljast \u00fe\u00e1tttakendur \u00ed sameiginlegu skipulagi me\u00f0 \u00f6\u00f0ru f\u00f3lki.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00deetta skipulag hefur \u00fer\u00f3ast me\u00f0 \u00fdmsum h\u00e6tti, til d\u00e6mis hafa myndast einingar sem samanstanda af \u00feeim einstaklingum sem byggja \u00e1kve\u00f0in og skilgreind landsv\u00e6\u00f0i. \u00deeir mynda saman \u00fea\u00f0 sem vi\u00f0 k\u00f6llum r\u00edki og setja s\u00e9r \u00fear reglur um samb\u00fa\u00f0 s\u00edna innan endimarka \u00feess. Vi\u00f0 gerum f\u00e6st miklar athugasemdir vi\u00f0 \u00feetta.<\/p>\n\n\n\n<p>Meginhugmyndin hl\u00fdtur samt a\u00f0 vera s\u00fa a\u00f0 einstaklingurinn \u00ed sl\u00edku samf\u00e9lagi s\u00e9 grunneiningin. Hann ver\u00f0ur ekki til fyrir samf\u00e9lagi\u00f0, heldur er samf\u00e9lagi\u00f0 til fyrir hann og til a\u00f0 \u00fej\u00f3na einstaklingsbundnum \u00fe\u00f6rfum hans. \u00deessi hugsun m\u00f3tar \u00fe\u00fd\u00f0ingarmikil grunnvi\u00f0horf \u00ed stj\u00f3rnskipun okkar og l\u00f6gum. Til d\u00e6mis er \u00fea\u00f0 almenn meginregla \u00ed okkar r\u00e9ttarkerfi a\u00f0 frelsi manna til or\u00f0a og athafna eigi helst ekki a\u00f0 takmarkast af \u00f6\u00f0ru en r\u00e9ttindum annarra. Vi\u00f0 teljum l\u00edka \u00fe\u00e1 meginreglu gilda a\u00f0 setta lagaheimild \u00feurfi til a\u00f0 sker\u00f0a frelsi einstaklinga og jafnvel a\u00f0 sl\u00edk heimild dugi ekki til ef skert eru r\u00e9ttindi sem nj\u00f3ta r\u00edkari verndar samkv\u00e6mt s\u00e9rst\u00f6kum \u00e1kv\u00e6\u00f0um sem vi\u00f0 h\u00f6fum sett \u00ed stj\u00f3rnl\u00f6g okkar \u00fear a\u00f0 l\u00fatandi. \u00c9g tel a\u00f0 miklu m\u00e1li skipti fyrir \u00fe\u00e1 sem starfa a\u00f0 \u00farlausn m\u00e1la \u00ed r\u00e9ttarkerfinu a\u00f0 \u00e1tta sig vel \u00e1 \u00feessum hugmyndagrundvelli stj\u00f3rnskipunarinnar.<\/p>\n\n\n\n<p><em>J\u00f3n Steinar Gunnlaugsson l\u00f6gfr\u00e6\u00f0ingur<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Setjum okkur \u00ed svol\u00edti\u00f0 h\u00e1t\u00ed\u00f0legar stellingar og veltum fyrir okkur grundvellinum fyrir \u00fev\u00ed samf\u00e9lagi sem vi\u00f0 \u00f6ll erum \u00ed vi\u00f0 anna\u00f0 f\u00f3lk. Erum vi\u00f0 ekki sj\u00e1lf grunneiningin? Vi\u00f0 h\u00f6fum au\u00f0vita\u00f0 aldrei veri\u00f0 be\u00f0in um a\u00f0 semja okkur inn \u00ed samf\u00e9lag vi\u00f0 a\u00f0ra. Flest teljum vi\u00f0 samt a\u00f0 okkur beri si\u00f0fer\u00f0ileg skylda til \u00fe\u00e1ttt\u00f6ku \u00ed sl\u00edku [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1064","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1064","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1064"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1064\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1066,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1064\/revisions\/1066"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1064"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1064"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1064"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}