{"id":1024,"date":"2025-12-30T17:02:27","date_gmt":"2025-12-30T17:02:27","guid":{"rendered":"https:\/\/jonsteinar.is\/?p=1024"},"modified":"2025-12-30T17:02:27","modified_gmt":"2025-12-30T17:02:27","slug":"neydarlog","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/2025\/12\/30\/neydarlog\/","title":{"rendered":"Ney\u00f0arl\u00f6g"},"content":{"rendered":"\n<p>Allir \u00e6ttu a\u00f0 vita a\u00f0 mennirnir me\u00f0 d\u00f3msvaldi\u00f0 fylgja ekki alltaf \u00feeirri a\u00f0fer\u00f0afr\u00e6\u00f0i sem b\u00f3kstafurinn segir \u00feeim. \u00c9g hef fjalla\u00f0 um \u00feetta \u00ed skrifum m\u00ednum og \u00fe\u00e1 m.a. nefnt d\u00e6mi um d\u00f3ms\u00farlausnir sem vir\u00f0ast frekar mi\u00f0ast vi\u00f0 a\u00f0 gera almenningi til ge\u00f0s heldur en a\u00f0 sty\u00f0jast vi\u00f0 gildar r\u00e9ttarheimildir sem stundum geta leitt til \u00farlausna sem falla ekki vel \u00ed krami\u00f0 hj\u00e1 f\u00f3lkinu. S\u00fa regla gildir hins vegar um d\u00f3mst\u00f3la a\u00f0 \u00feeir mega <a><\/a>a\u00f0eins byggja \u00farlausnir s\u00ednar \u00e1 settum l\u00f6gum e\u00f0a \u00f6\u00f0rum r\u00e9ttarheimildum ef settum l\u00f6gum er ekki til a\u00f0 dreifa um \u00fea\u00f0 efni sem d\u00e6ma skal.<\/p>\n\n\n\n<p>Vi\u00f0 hrun bankanna \u00e1 \u00e1rinu 2008 voru kr\u00f6fur \u00e1 hendur \u00feeim a\u00f0allega \u00ed eigu tveggja h\u00f3pa. Kr\u00f6fur beggja \u00feessara h\u00f3pa t\u00f6ldust til eignarr\u00e9ttinda \u00feeirra og nutu \u00fe\u00e6r \u00fev\u00ed verndar vi\u00f0eigandi \u00e1kv\u00e6\u00f0a stj\u00f3rnarskr\u00e1rinnar. Annars vegar voru eigendur innl\u00e1na en hins vegar almennir kr\u00f6fuhafar sam veitt h\u00f6f\u00f0u b\u00f6nkunum l\u00e1n til reksturs \u00feeirra. Vi\u00f0 fall bankanna naut hvorugur \u00feessara h\u00f3pa l\u00f6gm\u00e6lts forgangs fram yfir hinn. Vilji manna st\u00f3\u00f0 hins vegar til \u00feess a\u00f0 veita innl\u00e1nskr\u00f6funum forgang fram yfir hinar almennu kr\u00f6fur, enda voru eigendur innl\u00e1nanna a\u00f0 miklu leyti almenningur \u00ed landinu sem stofna\u00f0 haf\u00f0i innl\u00e1nsreikninga, a\u00f0allega til var\u00f0veislu \u00e1 neysluf\u00e9 s\u00ednu. D\u00e6mt var um \u00feetta \u00ed d\u00f3mi H\u00e6star\u00e9ttar \u00ed m\u00e1li nr. 340\/2011 \u00feann 28. okt\u00f3ber 2011. S\u00e1tu 7 d\u00f3marar \u00ed m\u00e1linu og var \u00e9g einn \u00feeirra. Taldi \u00e9g m\u00e9r skylt a\u00f0 d\u00e6ma m\u00e1li\u00f0 eftir gildandi r\u00e9ttarheimildum en ekki hagsmunum almennings sem vildi e\u00f0lilega vernda innl\u00e1n s\u00edn \u00ed b\u00f6nkunum. Var \u00e9g einn d\u00f3maranna um \u00farlausn m\u00edna.<\/p>\n\n\n\n<p>Fyrir l\u00e1, a\u00f0 me\u00f0 l\u00f6gum sem sett voru eftir hrun bankanna, voru eignarr\u00e9ttindi almennra kr\u00f6fuhafa \u00ed hinum g\u00f6mlu b\u00f6nkum skert \u00ed \u00fev\u00ed skyni a\u00f0 tryggja st\u00f6\u00f0u innl\u00e1na vi\u00f0 slit \u00feeirra me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 veita \u00feeim forgang fram yfir kr\u00f6fur almennra kr\u00f6fuhafa. \u00deannig voru eignarr\u00e9ttindi hinna almennu kr\u00f6fuhafa beinl\u00ednis notu\u00f0 til a\u00f0 standa straum af grei\u00f0slu innl\u00e1nanna. M\u00e1 \u00fev\u00ed segja a\u00f0 me\u00f0 setningu laga nr. 125\/2008 hafi einfaldlega veri\u00f0 fluttar eignir fr\u00e1 almennum kr\u00f6fuh\u00f6fum til innl\u00e1naeigenda \u00ed \u00fev\u00ed skyni a\u00f0 breg\u00f0ast vi\u00f0 \u00feeirri alvarlegu st\u00f6\u00f0u sem upp var komin. \u00c1kv\u00e6\u00f0i 72. gr. stj\u00f3rnarskr\u00e1rinnar leyfir ekki tilflutning eignarr\u00e9ttinda milli manna nema a\u00f0 uppfylltum str\u00f6ngum skilyr\u00f0um, sem me\u00f0al annars eru talin upp \u00ed \u00e1kv\u00e6\u00f0inu, \u00fear me\u00f0 skilyr\u00f0i um a\u00f0 fullt ver\u00f0 skuli koma fyrir \u00fe\u00e1 eign sem s\u00e6tir sker\u00f0ingu. Ekki ver\u00f0ur heldur tali\u00f0 a\u00f0 \u00fe\u00e6r r\u00e1\u00f0stafanir sem ger\u00f0ar voru geti talist til almennra takmarkana \u00e1 eignarr\u00e9ttindum, sem teljast heimilar \u00e1n b\u00f3ta, enda voru einungis kr\u00f6fur\u00e9ttindi tiltekinna kr\u00f6fuhafa takm\u00f6rku\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p>Innl\u00e1naeigendur h\u00e9ldu \u00fev\u00ed fram a\u00f0 l\u00f6ggjafanum hafi veri\u00f0 lagasetningin sem h\u00e9r um r\u00e6\u00f0ir heimil \u00fear sem \u00feeir hef\u00f0u or\u00f0i\u00f0 fyrir alvarlegra tj\u00f3ni en hinir almennu kr\u00f6fuhafar. M\u00e6tti jafna tj\u00f3ni \u00feeirra vi\u00f0 ney\u00f0ar\u00e1stand. Ef l\u00f6ggjafarvaldi er beitt til a\u00f0 breg\u00f0ast vi\u00f0 ney\u00f0ar\u00e1standi, eins og h\u00e9r var reyndin, hl\u00fdtur meginregla a\u00f0 vera s\u00fa a\u00f0 fj\u00e1r til a\u00f0 standa undir kostna\u00f0i vi\u00f0 sl\u00edkar a\u00f0ger\u00f0ir s\u00e9 afla\u00f0 me\u00f0 almennum h\u00e6tti samkv\u00e6mt l\u00f6gum. \u00c9g tel a\u00f0 ekki f\u00e1i sta\u00f0ist a\u00f0 leggja \u00feennan kostna\u00f0 svo til eing\u00f6ngu \u00e1 hina almennu kr\u00f6fuhafa bankanna, \u00fe\u00f3 a\u00f0 eignir \u00feeirra, sem skertar eru \u00ed \u00feessu skyni, tengist b\u00f6nkunum s\u00e9rstaklega me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 vera f\u00f3lgnar \u00ed kr\u00f6fur\u00e9ttindum \u00e1 hendur \u00feeim. Me\u00f0 sl\u00edkum \u00farr\u00e6\u00f0um er \u00feessum a\u00f0ilum mismuna\u00f0 gagnvart \u00feeim sem \u00e1ttu innl\u00e1nskr\u00f6fur \u00e1 hendur b\u00f6nkunum \u00fear sem b\u00e1\u00f0ir kr\u00f6fuhafah\u00f3parnir st\u00f3\u00f0u jafnf\u00e6tis til forgangs \u00far hinum fj\u00e1rvana b\u00f6nkum. D\u00f3mst\u00f3lar ver\u00f0a a\u00f0 leggja til grundvallar a\u00f0 r\u00e9ttarheimildir leyfi \u00feessa mismunun. \u00dea\u00f0 ger\u00f0u \u00fe\u00e6r ekki.<\/p>\n\n\n\n<p>Eignarr\u00e9ttur er vernda\u00f0ur \u00ed 72. gr. stj\u00f3rnarskr\u00e1r. Til efnis\u00fe\u00e1tta \u00e1kv\u00e6\u00f0isins telst regla um jafnr\u00e9tti, hli\u00f0st\u00e6\u00f0 \u00feeirri sem felst \u00ed 65. gr. stj\u00f3rnarskr\u00e1r. Me\u00f0 v\u00edsan til \u00feess sem a\u00f0 framan greinir var \u00fea\u00f0 ni\u00f0ursta\u00f0a m\u00edn a\u00f0 ekki fengi sta\u00f0ist \u00fe\u00e1 vernd eignarr\u00e9ttinda, sem trygg\u00f0 er me\u00f0 72. gr. stj\u00f3rnarskr\u00e1rinnar, a\u00f0 sker\u00f0a kr\u00f6fur\u00e9ttindi s\u00f3knara\u00f0ila vi\u00f0 slit bankanna \u00e1 \u00feann h\u00e1tt a\u00f0 veita innl\u00e1nskr\u00f6funum forgangsr\u00e9tt gagnvart \u00feeim svo sem fallist var \u00e1 me\u00f0 hinum k\u00e6r\u00f0a \u00farskur\u00f0i H\u00e6star\u00e9ttar. Me\u00f0 setningu hinna n\u00fdju laga\u00e1kv\u00e6\u00f0a voru skert \u00feau eignarr\u00e9ttindi sem almennir kr\u00f6fuhafar \u00e1ttu \u00e1 hendur varnara\u00f0ilanum Landsbanka \u00cdslands hf., \u00feannig a\u00f0 \u00ed b\u00e1ga f\u00f3r vi\u00f0 nefnt \u00e1kv\u00e6\u00f0i stj\u00f3rnarskr\u00e1rinnar. Var \u00fev\u00ed a\u00f0 m\u00ednum d\u00f3mi \u00f3hj\u00e1kv\u00e6milegt a\u00f0 taka til greina kr\u00f6fur \u00feessara kr\u00f6fuhafa me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 hafna vi\u00f0urkenningu \u00e1 forgangsr\u00e9tti innl\u00e1nskrafnanna.<\/p>\n\n\n\n<p>Kannski er \u00feetta sk\u00fdrasta d\u00e6mi\u00f0 \u00ed d\u00f3mas\u00f6gu r\u00e9ttarins undanfarin \u00e1r um a\u00f0 vildarsj\u00f3narmi\u00f0, sem almenningi voru \u00fe\u00f3knanleg, v\u00e6ru tekin fram yfir gildandi lagareglur sem skylt var a\u00f0 leggja til grundvallar d\u00f3mi \u00ed m\u00e1linu. Margir \u00cdslendingar ur\u00f0u til \u00feess a\u00f0 fagna d\u00f3msni\u00f0urst\u00f6\u00f0unni.<\/p>\n\n\n\n<p><em>J\u00f3n Steinar Gunnlaugsson l\u00f6gfr\u00e6\u00f0ingur<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Allir \u00e6ttu a\u00f0 vita a\u00f0 mennirnir me\u00f0 d\u00f3msvaldi\u00f0 fylgja ekki alltaf \u00feeirri a\u00f0fer\u00f0afr\u00e6\u00f0i sem b\u00f3kstafurinn segir \u00feeim. \u00c9g hef fjalla\u00f0 um \u00feetta \u00ed skrifum m\u00ednum og \u00fe\u00e1 m.a. nefnt d\u00e6mi um d\u00f3ms\u00farlausnir sem vir\u00f0ast frekar mi\u00f0ast vi\u00f0 a\u00f0 gera almenningi til ge\u00f0s heldur en a\u00f0 sty\u00f0jast vi\u00f0 gildar r\u00e9ttarheimildir sem stundum geta leitt til \u00farlausna [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1024","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1024","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1024"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1024\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1025,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1024\/revisions\/1025"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1024"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1024"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jonsteinar.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1024"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}